90 lat historii…

Jesteśmy świadkami szczególnego okresu jakim jest jubileusz 90-lecia Miejskiego Klubu Sportowego Puszcza Niepołomice.

Puszcza_historia

Rozpoczynamy publikację fragmentów historii klubu opracowanej przez pana Wojciecha Gorczycę. W przygotowaniu jest właśnie monografia przedstawiająca dokładnie dzieje naszego klubu.
Poniższy fragment „Historii w pigułce” przybliża początki istnienia naszego klubu:

Po przeszło 120 latach zaborów i odzyskaniu przez Polskę niepodległości społeczeństwo pragnęło organizować nowe życie w wyzwolonej już ojczyźnie. Wiosną 1923 roku z inicjatywy burmistrza Andrzeja Wimmera, Stanisława Ziemby, Władysława Iwańskiego, Stanisława Brudnika, Adolfa Engla i kilku innych osób założony został w Niepołomicach klub sportowy o nazwie „Niepołomianka”.

Niespełna tydzień później klub liczył już ponad 60 członków. Jego pierwszym prezesem został wybrany Władysław Iwański, skarbnikiem został Stanisław Brudnik, a kierownikiem drużyny – Stanisław Ziemba. Za pierwsze składki członkowskie zakupiono piłkę meczową w sklepie przy ulicy Grodzkiej w Krakowie.

Równocześnie w 1923 roku (prawdopodobnie dwa miesiące wcześniej) z inicjatywy społeczności żydowskiej Niepołomic powstał Żydowski Klub Sportowy, który przyjął nazwę „Puszcza”. Klub ten istniał do 1926 roku
i później zaprzestał działalności.

Zarówno Niepołomianka jak i Puszcza rozgrywały swoje mecze na boisku zbudowanym przez działaczy, na tzw. „łączkach” w dzielnicy Boryczów (dzisiaj teren Zakładów Drobiarskich).

Pierwsze historyczne spotkanie rozegrano latem 1923r. W meczu pomiędzy Ż.K.S „Puszcza” Niepołomice a K.S. „Niepołomianka” 6-1 wygrali piłkarze Puszczy. Zawodnicy na treningach spotykali się dwa razy w tygodniu. Zainteresowanych zajęciami było coraz więcej młodych ludzi nie tylko z samych Niepołomic, ale również z okolicznych wsi, m.in.: Podłęża, Staniątek, czy Zakrzowca.

W drugiej połowie września 1923 roku „na łączkach” rozegano kolejny mecz. Zawodnicy z połączonych niepołomickich klubów zmierzyli się z V Gimnazjum w Krakowie. Spotkanie zakończyło się porażką niepołomiczan 1:2. Późną jesienią rozegrany został jeszcze jeden mecz z udziałem niepołomickich klubów, w którym Z.K.S. „Puszcza” pokonała 3:2 K.S. „Niepołomiankę”.

W ostatni dzień 1923 roku w celu zdobycia środków finansowych na dalszą działalność sportową, K.S. „Niepołomianka” urządziła pierwszy po wojnie bal sylwestrowy w sali „Sokoła”. Całkowity dochód z zabawy został przeznaczony na zakup sprzętu sportowego.

Nabyto białe kostiumy z niebieskimi kołnierzykami i niebieskim mankietami.

W 1924 roku na zebraniu „Niepołomianki” prezesem wybrany został Jan Czubała. Pierwszy mecz w nowym roku reprezentacja obydwu klubów rozegrała w Kłaju 1:6 (bramkę dla Niepołomic zdobył K. Siwek). Przez cały rok 1924 obydwa niepołomickie kluby trenowały wspólnie i rozgrywały mecze ze sobą lub okolicznymi drużynami. Nowym prezesem „Niepołomianki” został w 1925 roku Jan Nowak, obejmując równocześnie funkcję trenera i kapitana drużyny. W 1925 roku roku drużyny wyjechały po raz pierwszy na mecz do Krakowa, gdzie doszło do meczu ze znanym już w kraju Rzemieślniczym Klubem Sportowym „Juvenia”. Niespodziewane zwycięstwo odnieśli goście wygrywając 3-1.

Wiosną 1926 roku przestaje istnieć definitywnie Żydowski Klub Sportowy „Puszcza”, a z połączenia obydwu klubów powstaje nowy Amatorski Klub Sportowy „Niepołomice”, który działa do 1930 r.

Inicjatorem fuzji był prawdopodobnie J. Szubert, a przez cały okres od 1926 do 1930 roku prezesem był Stanisław Brudnik. Nowy klub w czteroleciu rozegrał sporo spotkań towarzyskich z okolicznymi drużynami z : Bochni, Nowego Brzeska, Kłaja, a także Krakowa. Jednym z przeciwników w przegranym meczu 1:3 była kombinowana drużyna T. S. „Wisła”.

W 1929 roku na pozyskanym przez klub terenie buduje się nowe boisko (płyta do piłki nożnej, bieżnia, skocznie i rzutnie do lekkiej atletyki. Dzięki grupie entuzjastów: zawodników i grupy działaczy w 1928 roku zaczęła w A.K.S. Niepołomice działać sekcja lekkiej atletyki, która okazała się bardzo prężna. Pierwsze zawody lekkoatletyczne rozegrano w 1929 roku pomiędzy Niepołomicami a Bochnią, Tarnowem i Krakowem. Zawody przeprowadzono w 10 konkurencjach: biegach na : 100, 200, 400 i 5000 metrów, sztafecie 4 x 100 metrów, skoku w dal, skoku wzwyż, pchnięciu kulą, rzucie dyskiem i rzucie oszczepem.

Pod nazwą „Strzelec”
Z inspiracji Henryka Liechtensteina wiosną 1930 roku A.K.S. Niepołomice nawiązuje ścisłą współpracę ze Związkiem Strzeleckim i Klub przyjmuje nową nazwę K.S. „Strzelec” Niepołomice i wstępuje oficjalnie do Polskiego Związku Piłki Nożnej i zaczyna uczestniczyć w rozgrywkach o mistrzostwo klasy „C”. Już w 1931 roku klub był bardzo bliski awansu do klasy „B”, ale przegrał ostatni mecz sezonu z K.S. Wieliczanką 1:3. Zespół był w tym czasie ustabilizowany i zdyscyplinowany, pomimo że nie posiadał ani trenera ani prezesa. Wszystkie sprawy klubowe załatwiali komendanci Związku Strzeleckiego oraz nauczyciel Józef Dembowski wraz z małżonką Stefanią Dembowską.
Drużynie piłkarskiej z Niepołomic w latach międzywojennych do 1939 roku nigdy nie udało się wywalczyć awansu do klasy „B”.

W okresie międzywojennym w klubie działała aktywnie sekcja tenisa stołowego, która wprawdzie nie rozgrywała oficjalnych zawodów, ale gromadziła sporą ilość chętnych. Tenis stołowy był wówczas grą wybitnie rekreacyjną.

W mrocznych latach okupacji
Nadszedł rok 1939 – wybuch II wojny światowej. Przez sześć lat Polska znajdowała się pod okupacją hitlerowską, która przekreśliła cały dotychczasowy dorobek sportowy i zniweczyła wszystkie plany dalszego rozwoju. Okupant wydał bezwzględny zakaz prowadzenia wszelkich zajęć sportowych i rozgrywania zawodów. Pomimo to sporadycznie spotykano się na boiskach. Przez cały czas okupacji boisko na którym rozgrywane były mecze w ostatnich latach przed wojną było nieczynne. Drużyna niepołomicka w latach II wojny światowej rozegrała kilka spotkań towarzyskich m.in. w Kłaju, Stanisławicach i Prokocimiu. Nie odbywały się oficjalne mecze mistrzowskie, bowiem groziło to reperkusjami ze strony niemieckiego okupanta w postaci utraty zdrowia lub życia.
Najcięższą i nieodwracalną stratą byli sportowcy i działacze, którzy zginęli z rąk hitlerowców lub stracili zdrowie w obozach koncentracyjnych: W. Siwek, W. Lichtenstein, J. Kępa, K. Engel, K. Fonfara, S. Engel i M. Gaj.

Czas odbudowy
Po koszmarnych latach okupacji hitlerowskiej i oswobodzeniu Niepołomic w dniu 18 stycznia 1945 roku rozpoczął się nowy okres odbudowego życia społecznego. Po blisko sześciu latach niewoli młodzież jak i ludzie starsi odczuwali potrzebę reaktywowania również działalności sportowej w Niepołomicach. Powołany został do życia Klub Sportowy „Puszcza” będący kontynuacją tradycji klubu z okresu międzywojennego. Pierwszym powojennym prezesem klubu został Mieczysław Lewiński. Jesienią 1945 roku drużyna Puszczy rozgrywa pierwsze mecze towarzyskie. W styczniu 1946 roku drugim powojennym prezesem klubu zostaje T. Hasman, który pełnił tą funkcję do lutego 1947 roku czyli do zebrania sprawozdawczo-wyborczego. Wówczas to funkcję prezesa powierzono Zdzisławowi Słowikowi i sprawował ją do dnia 9 maja 1948 roku czyli do kolejnego nadzwyczajnego walnego zebrania.

W swojej blisko 90 – letniej historii „PUSZCZA” Niepołomice była klubem sportowym wielosekcyjnym. Niestety oprócz piłki nożnej, nie przetrwała żadna z nich próby czasu.

BOKS
Z początkiem lat 50-tych na kurs instruktorski wysłany został Zdzisław Słowik z Niepołomic, który po jego ukończeniu założył sekcję bokserską. Treningi odbywały się w hali sportowej „Sokoła”. Początkowo trenowało wielu młodych ludzi,, myślano nawet o założeniu drużyny ligowej. Pewnego razu podczas walki sparingowej Zdzisław Słowik został trafiony mocnym ciosem przez przeciwnika. Zaprzestał prowadzić treningi i sekcja przestała istnieć.

KOSZYKÓWKA
Początkowo treningi koszykówki odbywały się na boisku „Sokoła”. Wprawdzie boisko było bardzo prowizoryczne, ale można było ćwiczyć podstawowe elementy gry w koszykówkę. W roku 1953 drużyna żeńska trenowana przez Józefa Rerutkiewicza wyjechała do Szczecina na Ogólnopolską Spartakiadę Ludowych Zespołów Sportowych. Był to duży sukces, ale niepołomickiego Liceum Ogólnokształcącego, ponieważ żadna z zawodniczek jeszcze do „Puszczy” nie należała. Męska drużyna do Szczecina nie wyjechała ze względu na słabe umiejętności i zbyt silną konkurencję.

GIMNASTYKA SPORTOWA
Sekcja gimnastyczna zarówno kobiet, jak i mężczyzn działała w Niepołomicach z początkiem lat 50-tych. Chętnych do trenowania było tak wielu, że skromna sala „Sokoła” nie mogła pomieścić wszystkich chętnych do ćwiczeń.
Po okresie regularnych treningów reprezentanci sekcji gimnastycznej zaczęli startować na różnego rodzaju zawodach i osiągali nawet znaczące sukcesy, jak drużyna żeńska LZS „Puszcza”, która wywalczyła mistrzostwo Ludowych Zespołów Sportowych w skali krajowej.
Przyczyną braku dalszego rozkwitu był brak sali gimnastycznej wyposażonej w odpowiednie urządzenia i szeregi ćwiczących dziewcząt i chłopców zaczęły się wykruszać. Działacze LZS Puszcza nie prowadzili też nowego naboru do sekcji, która zaczęła coraz bardziej podupadać. W roku 1956 została zawieszona, a później całkowicie rozwiązana i zakończyła swoją działalność i nigdy później już nie została reaktywowana.

LEKKOATLETYKA
Trudno odnaleźć prawdziwy rodowód sekcji lekkoatletycznej, ale wszelkie przesłanki wskazują na to, że powstała ona samorzutnie. W czasie wolnym od nauki czy pracy młodzież zbierała się na boisku sportowym nie tylko po to, żeby pograć w piłkę, ale czasami ze zwykłego gapiostwa. Kiedy boisko było wolne, niektórzy próbowali ścigać się po nim, skakali wzwyż i w dal, rzucali kulą, dyskiem, a nawet niekiedy oszczepem.
Początkowo nie były to żadne systematyczne treningi, a tylko indywidualne zmagania w formie samorzutnych konkursów. Po pewnym okresie czasu Jan Czuraj i Leopold Czuraj sami osobiście włączyli się do grona ćwiczących i instruowali wykonywanie rzutów i skoków. Natomiast treningi biegowe prowadził Stefan Gniech. Treningi zaczęły odbywać się systematycznie.